Jakie rodzaje smyczy wyróżniamy i jakie jest ich zastosowanie?

Ta sama smycz, która świetnie sprawdza się na treningu przywołania w polu, w mieście będzie ci tylko przeszkadzać. I odwrotnie. Bo krótka miejska taśma i piętnastometrowa linka treningowa to dwa różne narzędzia do dwóch różnych zadań.

W tym tekście pokażę ci, czym się różnią, którą wybrać i do czego. Przejdziemy przez sposoby trzymania, materiały i konkretne typy - od miejskiej po rozdzielacz dla dwóch psów. Spokojnie i po kolei.

Techniki trzymania smyczy

Na starcie omówmy sobie kilka technik, żeby wiedzieć jak w ogóle trzymać smycz. Bo można ją ściskać w garści jak worek ziemniaków, a można trzymać tak, żeby mieć kontrolę i nie nadwyrężać nadgarstka.

Kilka chwytów, które warto mieć w głowie:

• chwyt na kciuk (thumb grip) - pętlę zakładasz na kciuk, a nie na nadgarstek, potem zamykasz dłoń w luźną pięść. Najbezpieczniejszy i najmocniejszy chwyt, bo przy nagłym szarpnięciu nie wyrwie ci się ręka ani nie zaciśnie na przegubie,
• chwyt na palec (finger grip) - zaczynasz tak jak przy chwycie na kciuk, czyli od pętli na kciuku, a potem z taśmy formujesz drugą pętlę na palcu wskazującym tej samej ręki. Wszystkie warstwy smyczy trzymasz zamknięte w pięści - masz krótki, pewny chwyt i precyzyjnie panujesz nad dystansem,
• chwyt akordeonowy (accordion grip) - nadmiar taśmy składasz w dłoni w harmonijkę, warstwa na warstwie. Wypuszczasz po jednej fałdzie, żeby płynnie wydłużyć smycz, i zbierasz z powrotem, żeby ją skrócić. Miękkie oddawanie i zbieranie dystansu bez szarpania,
• chwyt dwuręczny - jedna ręka trzyma pętlę, druga prowadzi taśmę bliżej psa. Daje najwięcej kontroli przy dużym, silnym zwierzaku i przydaje się, gdy trzeba go przybliżyć na chwilę do nogi.

Mała rada od siebie: nigdy nie zakładaj pętli na nadgarstek na stałe. Znam osoby, które po jednym mocniejszym szarpnięciu wylądowały na ziemi, bo nie mogły w porę puścić. Kciuk, dłoń, ewentualnie luźna pętla - i tyle.

Z czego robi się smycze? Materiały, które mają znaczenie

Materiał to nie kwestia mody. Od niego zależy, jak smycz leży w dłoni, ile waży, czy przetrwa deszcz i czy nie zamieni się w sztywną deskę po pierwszej kąpieli w błocie.

• Nylon - najpopularniejszy i najtańszy. Lekki, kolorowy, dostępny w każdym sklepie. Ma jednak swoje minusy: przy mocnym pociągnięciu potrafi poparzyć dłoń, a mokry robi się ciężki.
• Taśma parciana (bawełniana) - miękka i przyjemna w dotyku, dobrze leży w ręce. Chłonie wodę i wolniej schnie, więc na jesienne chlapy niekoniecznie się nada.
• Skóra naturalna - klasyk, który z czasem robi się coraz przyjemniejszy. Wymaga pielęgnacji, boi się wilgoci, ale dobrze wyprawiona skóra posłuży ci latami i naprawdę ładnie się starzeje.
• Biothane - mój prywatny faworyt do trudnych warunków. To taśma powlekana tworzywem, która wygląda jak skóra, a zachowuje się jak guma: nie chłonie wody, nie śmierdzi po kontakcie z błotem, przeciera się szmatką. Idealna dla psów, które uwielbiają taplać.
• Lina górska (sznur) - okrągła, wytrzymała, sprężysta. Świetnie amortyzuje szarpnięcia i dobrze leży w dłoni, dlatego chętnie sięgają po nią osoby z dużymi psami.

Widzisz już, że wybór materiału to nie fanaberia. Inny sprawdzi się u ratlerka spacerującego po suchym chodniku, a zupełnie inny u husky'ego, który ciągnie i uwielbia kałuże.

Nakładki i rączki z pianki - małe dodatki

Dwa dodatki, o których raczej nie myśli się przy pierwszych zakupach, no chyba że ma się problematycznego psa.

Pierwszy to nakładka na smycz - tekstylny „rękaw", który wsuwasz na taśmę, żeby przekazać otoczeniu konkretny komunikat. Napisy w rodzaju „nie podchodź", „w treningu", „lękliwy" albo „adoptuj mnie" widać z daleka, więc ludzie od razu wiedzą, jak się zachować. To ten sam pomysł co żółta wstążka, tylko bardziej dosłowny.

Drugi to rączka z pianki, czyli miękki uchwyt, który wpinasz w smycz. Przy smyczy przepinanej możesz założyć go mniej więcej w połowie długości i zrobić z niego drugie ucho - wygodne, gdy prowadzisz dwa psy. A jeśli po prostu zależy ci na komforcie, miękka pianka nie wrzyna się w dłoń i nie powoduje otarć nawet na długim spacerze.

Żółta wstążka na smyczy - co oznacza?

Widziałeś kiedyś psa z żółtą wstążką przypiętą do smyczy albo obroży? To nie ozdoba. Żółta wstążka to umowny znak z akcji „Żółty Pies", który mówi jedno: ten pies potrzebuje przestrzeni, nie podchodź do niego bez pytania.

Powodów bywa mnóstwo i wcale nie chodzi tylko o agresję. Za żółtą wstążką może stać pies:

• w trakcie szkolenia albo rekonwalescencji po zabiegu,
• lękliwy, który boi się obcych ludzi i psów,
• reaktywny, mocno pobudzający się na widok innego czworonoga,
• starszy, schorowany albo po prostu potrzebujący spokoju.

Jeśli widzisz taką wstążkę, po prostu zrób miejsce. Skróć smycz, przywołaj swojego psa do nogi i wyminąć drugą parę szerokim łukiem. A jeśli to twój pies potrzebuje dystansu - zawiąż żółtą wstążkę widocznie i nie krępuj się prosić innych, żeby zachowali odstęp. To nie wstyd, tylko troska.

Rodzaje smyczy i ich zastosowanie

No dobrze, dochodzimy do sedna. Bo pytanie „jaka smycz dla psa" ma tak naprawdę kilka odpowiedzi i wszystkie zależą od tego, dokąd i po co z nim idziesz.

Smycz miejska

Klasyka gatunku i pewnie pierwsza smycz, jaką kupiłeś. Ma zwykle od 1,2 do 2 metrów długości i przynajmniej jedno karabińczyk. To sprawdzona smycz na miasto: krótki dystans daje ci kontrolę na zatłoczonym chodniku, przy przejściu dla pieszych czy w komunikacji miejskiej.

Jej największa zaleta to prostota. Trzymasz, idziesz, pies jest przy tobie. Do gęstej zabudowy, gdzie co chwilę mijasz ludzi i samochody, nie ma nic lepszego.

Smycz przepinana

Tu robi się ciekawie, bo to prawdziwy scyzoryk szwajcarski wśród smyczy. Ma kilka karabińczyków i dodatkowe kółka, dzięki czemu regulujesz jej długość na kilka sposobów - od krótkiej „przy nodze" po pełny dystans do swobodnego spaceru.

Możesz ją skrócić w mieście, wydłużyć w parku, przepiąć przez ramię i iść bez rąk albo połączyć dwie w jedną długą. Jedna smycz, wiele funkcji. Jeśli miałabym polecić coś jednego na start, celowałabym właśnie w przepinaną - po prostu rośnie razem z twoimi potrzebami.

Smycz treningowa

Długa. Naprawdę długa, bo od 5 do nawet 15, 20 metrów. Smycz na trening daje psu poczucie swobody, a tobie zostawia kontrolę i możliwość interwencji. To sprzęt do nauki przywołania, pracy węchowej i wszystkich ćwiczeń, gdzie pies ma się oddalić, ale jeszcze nie jesteś gotowy puścić go luzem.

Uważaj na dwie rzeczy: taka linka potrafi się plątać wokół nóg (twoich i psich), a przy rozpędzonym psie nagłe napięcie kilkunastu metrów to spore szarpnięcie. Dlatego na trening najlepiej sprawdza się lekki biothane albo linka, którą łatwo puścić i podnieść z ziemi.

Smycz automatyczna (flexi)

Ta z chowaną taśmą albo linką w plastikowej obudowie, którą blokujesz przyciskiem. Kuszą wygodą – pies się oddala, taśma się rozwija, wracasz, taśma się chowa.

Powiem wprost: mam do niej mieszane uczucia. Na otwartej, pustej przestrzeni potrafi dać psu trochę luzu. Ale w mieście? Cienka linka bywa niewidoczna dla rowerzystów, blokada zawodzi w najgorszym momencie, a pies uczy się, że ciągnięcie „działa", bo taśma zawsze ustępuje. Do ruchliwych miejsc odradzam. Na spokojną łąkę, gdzie nikogo nie ma, może być.

Smycz z amortyzatorem

Genialny wynalazek dla każdego, kogo pies lubi pociągnąć. W taśmę wszyta jest elastyczna wstawka albo sprężyna, która wygasza szarpnięcia. Ratuje kręgosłup psa i twoje stawy.

Docenisz ją zwłaszcza przy dużych, dynamicznych rasach, przy bieganiu z psem (canicross) czy podczas jazdy na rowerze. Jeśli po każdym spacerze masz obolałe ramię, to jest twoja smycz.

Smycz dla dwóch psów

Prowadzisz dwa psy naraz? Znasz ten taniec, w którym linki plączą się w warkocz co dziesięć metrów. Smycz dla dwóch psów rozwiązuje ten problem: jedna główna taśma rozdziela się na dwie krótsze odnogi, często z regulacją, więc każdy pies ma swoje miejsce, a ty trzymasz tylko jeden uchwyt.

Jeden warunek - ta smycz działa dobrze, gdy oba psy chodzą podobnym tempem i nie ciągną w przeciwne strony. Dwa niezależne wulkany energii lepiej prowadzić osobno.

Smycz biegowa

Stworzona z myślą o bieganiu z psem, czyli canicrossie. Przypinasz ją do pasa biodrowego, drugi koniec do szelek psa, a między nimi siedzi amortyzator, który łagodzi każde przyspieszenie czworonoga. Biegniesz z wolnymi rękami, w naturalnej postawie, a szarpnięcia nie lądują na twoich ramionach, tylko rozkładają się na biodra.

Sięgają po nią też rowerzyści i osoby uprawiające bikejöring. Jeśli sport z psem to twój żywioł, zwykła miejska taśma szybko przestanie wystarczać - biegowa jest po prostu do tego stworzona.

Smycz hands free (bez trzymania w ręce)

Podobny pomysł, ale na co dzień. Zakładasz ją na biodra albo przez ramię i idziesz na spacer z wolnymi rękami. Telefon, kawa, wózek, kije do nordic walking - wszystko masz pod kontrolą, a pies i tak jest przy tobie.

To moja ulubiona opcja na długie, spokojne wędrówki poza miastem. Zanim jednak zaufasz jej w tłoku, upewnij się, że pies nie szarpie na potęgę, bo przy takim prowadzeniu trudniej o szybką reakcję. Dla psa, który ładnie chodzi, to czysta wygoda.

Jaka smycz dla psa będzie najlepsza?

Nie ma jednej odpowiedzi i to jest dobra wiadomość, bo znaczy, że możesz dobrać sprzęt idealnie pod siebie. Pomyśl, gdzie spędzasz z psem najwięcej czasu.

Chodzisz głównie po mieście, między blokami i sklepami? Krótka, mocna smycz miejska albo przepinana. Uczysz przywołania na łące? Długa treningowa. Twój pies ciągnie jak lokomotywa? Amortyzator złagodzi szarpnięcia. Masz dwa psy o zbliżonym charakterze? Rozdzielacz oszczędzi ci nerwów.

Ja u siebie mam trzy: przepinaną z na co dzień, długą treningową na weekendowe wypady za miasto i hands free, gdy potrzebuję mieć wolne ręce. I szczerze - od kiedy przestałam oszczędzać na smyczy, spacery stały się przyjemnością, a nie obowiązkiem.

Podsumowanie

Smycz to nie dodatek, tylko przedłużenie twojej ręki i twojego porozumienia z psem. Dobrze dobrany materiał, przemyślany typ i kilka chwytów w zanadrzu zmieniają zwykłe wyjście na dwór w coś, co oboje lubicie.

Zacznij od pytania „gdzie i po co idę z psem", a reszta ułoży się sama. Miejska na chodnik, treningowa na naukę, amortyzator dla ciągnącego siłacza, rozdzielacz dla dwójki. Kupując raz porządny sprzęt oszczędzasz sobie wymiany co pół roku.

FAQ

Czy smycz automatyczna nadaje się na miasto? Raczej nie. Cienka linka jest słabo widoczna, blokada bywa zawodna, a pies uczy się ciągnięcia. Do zatłoczonych ulic lepsza będzie krótka smycz miejska.

Jaka długość smyczy sprawdzi się na spacer po mieście? Zwykle od 1,2 do 2 metrów. Tyle wystarczy, żeby pies miał trochę luzu, a ty pełną kontrolę przy przejściach i w tłoku.

Smycz na trening - jaką długość wybrać? Do nauki przywołania i pracy węchowej najlepiej od 5 do 10 metrów. Dłuższe, 15-20-metrowe linki zostaw na otwarte przestrzenie, bo w gęstym terenie się plączą.

Czy amortyzator zastąpi naukę chodzenia na luźnej smyczy? Nie. Amortyzator wygasza szarpnięcia i chroni stawy, ale nie uczy psa, żeby nie ciągnął. To dwie różne rzeczy - jedno wspiera drugie, nic więcej.

Który materiał jest najlepszy dla psa, który uwielbia kałuże? Biothane. Nie chłonie wody, nie śmierdzi po kontakcie z błotem i wystarczy przetrzeć go szmatką. Nylon też przetrwa, ale mokry robi się ciężki i nieprzyjemny w dłoni.

Czy mogę prowadzić dwa psy na jednej smyczy? Tak, jeśli chodzą podobnym tempem i się dogadują. Wtedy rozdzielacz świetnie porządkuje spacer. Przy dwóch bardzo różnych temperamentach lepiej wybrać dwie osobne smycze.

Bibliografia

• Patricia B. McConnell, „Druga strona smyczy", Galaktyka.
• Turid Rugaas, „Sygnały uspokajające. Jak psy unikają konfliktów", Galaktyka.
• Jacek Gałuszka, „Aria, równaj! Skuteczna nauka chodzenia na luźnej smyczy", Galaktyka.