Wyprawka dla psa ze schroniska - co kupić przed adopcją psa?

Adopcja psa ze schroniska zaczyna się trochę wcześniej niż w chwili, gdy przekraczasz próg domu z nowym podopiecznym. Zaczyna się wtedy, gdy po raz pierwszy myślisz: „Dobrze, chcę go adoptować. Co teraz?”.

Jeśli właśnie jesteś na tym etapie to czas na skompletowanie akcesoriów, które będą niezbędne od początku opieki w Twoim domu. Pamiętaj, że pies po adopcji przede wszystkim potrzebuje spokoju, bezpieczeństwa i kilku podstawowych rzeczy, na resztę przyjdzie czas później.

Dobra wyprawka dla psa ze schroniska różni się od zwykłego zestawu dla nowego pupila przede wszystkim jednym: musisz przygotować się na to, że nie wszystko o psie będziesz wiedzieć od razu. Możesz znać jego wiek, wagę i historię, ale dopiero wspólne dni pokażą, czy woli szelki, jak reaguje na hałas, gdzie lubi spać, jakie zabawki go interesują i czy z miski nie wyjada tylko połowy karmy.

Zamiast kupować na zapas, przygotuj rozsądny zestaw startowy.

Zanim zrobisz zakupy, zapytaj schronisko o psa

To jeden z najważniejszych etapów przygotowań, ułatwi Ci dobór rzeczy, dzięki czemu unikniesz zbędnych wydatków.

Przed adopcją zrób wywiad z opiekunem, zapytaj go o:

• aktualną wagę i wymiary psa,
• rodzaj karmy, którą obecnie dostaje - dobrze, żeby przez pierwsze tygodnie podawać tą samą karmę co jadł w schronisku,
• godzinach i częstotliwości karmienia,
• tym, czy pies chodzi w obroży, szelkach czy w obu tych akcesoriach - oczywiście możesz wymienić obroże na szelki, tylko będziesz musiał/a przyzwyczaić psa do nowego zestawu spacerowego,
• rodzaju smyczy, do którego jest przyzwyczajony - po adopcji dopasujesz smycz do swoich preferencji i stylu spacerów,
• zachowanie podczas spacerów,
• reakcję na samochód,
• kontakt z innymi psami,
• zachowaniu wobec ludzi i dzieci oraz kotów,
• ewentualne lęki lub zachowania ucieczkowe,
• leki, suplementy i zalecenia weterynaryjne,
• szczepienia, odrobaczanie i zabezpieczenie przeciw pasożytom,
• numer mikroczipa i dokumentację medyczną,
• ulubione smakołyki, zabawki lub kocyk, zapytaj czy schronisko może przekazać coś pachnącego dotychczasowym miejscem.

Ta rozmowa pomoże Ci uniknąć zakupowej pułapki pod tytułem „ładne, więc biorę”. W przypadku psa po adopcji dopasowanie ma większe znaczenie niż wygląd.

Jeśli nie znasz dokładnych wymiarów psa, nie zamawiaj na ślepo szelek szytych na wymiar. Lepiej odebrać psa w rozwiązaniu, które dobrze zna, a po kilku dniach spokojnie dobrać docelowy sprzęt.

Wyprawka dla psa z adopcji: co naprawdę kupić?

Na pierwsze dni podziel zakupy na kilka prostych grup: bezpieczeństwo, spacer, jedzenie, odpoczynek, higiena i zajęcie dla psa.

Nie wszystko będzie potrzebne od zaraz. Poniżej znajdziesz rzeczy, które faktycznie mogą Ci się przydać.

1. Szelki, obroża i smycz

To zestaw, na którym nie opłaca się oszczędzać.

W przypadku psa ze schroniska bezpieczeństwo podczas pierwszych spacerów ma ogromne znaczenie. Nowe zapachy, samochody, ludzie, hałas i nieznane okolice mogą sprawić, że nawet spokojny pies zachowa się inaczej niż w schronisku.

Na początek przygotuj:

• dobrze dopasowane szelki,
• obrożę, jeśli pies jest do niej przyzwyczajony,
• klasyczną smycz, najlepiej przepinaną,
• adresówkę z Twoim numerem telefonu,
• woreczki na psie odchody.

Jeśli pies jest lękliwy albo ma historię ucieczek, zapytaj schronisko, jakie zabezpieczenie sprawdzało się dotychczas. W takiej sytuacji zwykła obroża odpada, a przypadkowo dobrane szelki mogą nie wystarczyć.

Na pierwsze dni szczególnie dobrze sprawdza się rozwiązanie, które daje Ci możliwość dodatkowego zabezpieczenia psa. Nie eksperymentuj jednak z nowym sprzętem tuż przed wyjściem. Pies powinien mieć możliwość spokojnego przyzwyczajenia się do szelek w domu.

Na blogu znajdziesz też osobny poradnik „Szelki czy obroża dla psa - co jest lepsze?”, w którym możesz dokładniej sprawdzić różnice między tymi rozwiązaniami.

2. Adresówka i identyfikacja psa

Adresówka to mały element, który bardzo przydaje się podczas zagubienia czy ucieczki psa. Ułatwia znalezienie opiekuna i pies szybciej może wrócić do domu.

Umieść na niej numer telefonu, pod którym rzeczywiście odbierzesz połączenie, do tego dorzuć imię psa. W przypadku psów lękowych, które reagują na hałas świetnie sprawdzi się haftowana adresówka zapinana na rzep do obroży lub szelek. Nie będzie wydawać hałasu przez odbijający się metal.

Sprawdź też informacje dotyczące mikroczipa. Jeśli pies ma chip, upewnij się, że po adopcji dane kontaktowe zostały prawidłowo zaktualizowane w odpowiedniej bazie. Sam mikroczip nie działa jak lokalizator GPS. Pomaga zidentyfikować zwierzę, kiedy ktoś znajdzie psa i sprawdzi jego chip.

Dobrze mieć jednocześnie mikroczip i czytelną adresówkę. Jedno rozwiązanie uzupełnia drugie.

3. Karma, którą pies zna

Tu naprawdę nie ma potrzeby robić rewolucji.

Przed adopcją zapytaj schronisko o dokładną nazwę karmy i sposób karmienia. Nie kieruj się wyłącznie tym, co wydaje Ci się najlepsze na półce sklepowej. Najpierw zapewnij psu ciągłość, a dopiero później razem z lekarzem weterynarii zdecyduj o ewentualnej zmianie. Zmiana miejsca sama w sobie jest dla psa dużą zmianą, więc dokładanie do tego nagłej zmiany jedzenia może niepotrzebnie obciążyć jego układ pokarmowy. Kup zapas tej karmy na pierwsze tygodnie, a jeśli później zdecydujesz się na inną karmę, wprowadzaj ją stopniowo, mieszając ją z dotychczasową.

Przydadzą Ci się również dwie miski: jedna na wodę, druga na karmę. Miska z wodą powinna stać w miejscu łatwo dostępnym dla psa.

Jeśli chcesz szerzej przygotować się do pierwszych zakupów, zajrzyj do naszego poradnika „Wyprawka dla psa - co kupić na początek?”. Tutaj skupiamy się przede wszystkim na tym, co zmienia się w przypadku psa z adopcji.

4. Legowisko, ale bez presji, że pies musi z niego korzystać

Kup wygodne, łatwe do czyszczenia legowisko dopasowane do wielkości psa. Najlepiej, jeśli pokrowiec można zdjąć i wyprać.

I tutaj mała rzecz, o której łatwo zapomnieć: pies wcale nie musi od razu pokochać nowego posłania.

Może wybrać podłogę. Może przespać pół dnia pod stołem. Może przez pierwsze noce wędrować po mieszkaniu i zmieniać miejsca co godzinę. To nie oznacza, że źle wybrałeś legowisko.

Po prostu pies dopiero poznaje nowe miejsce.

Ustaw posłanie w spokojnym kącie, z dala od ciągłego ruchu domowników. Nie przenoś go co chwilę i nie zachęcaj psa na siłę do odpoczynku właśnie tam. Daj mu czas, możesz położyć na legowisku coś znajomego, np.: koc lub rzecz pachnącą schroniskiem. Możesz podawać przysmaki w pobliżu posłanie. Chodzi o to, żeby zbudować pozytywne skojarzenia. Jeśli chcesz się dowiedzieć więcej o tym jak przyzwyczaić psa do legowiska przeczytaj nasz artykuł "Dlaczego pies nie chce spać w legowisku - jak przyzwyczaić psa do posłania?".

Jeśli schronisko może przekazać Ci kocyk, ręcznik albo inną bezpieczną rzecz, którą pies zna, zabierz ją do domu. Znany zapach może pomóc stworzyć pierwszą, choćby niewielką namiastkę czegoś znajomego w zupełnie nowym otoczeniu.

Bezpieczny dom przed przyjazdem psa

Zanim pies przekroczy próg, przejdź się po mieszkaniu jego oczami. Dosłownie.

Co może zjeść? Co może przewrócić? Gdzie może utknąć? Przez którą szczelinę może się przecisnąć?

Zabezpiecz:

• przewody elektryczne,
• dostęp do środków czystości,
• leki,
• małe przedmioty, które pies mógłby połknąć,
• kosze na śmieci,
• łatwo dostępne jedzenie,
• balkon i miejsca, z których pies mógłby wyskoczyć lub uciec,
• rośliny, jeśli nie masz pewności, czy są bezpieczne dla psa.

Sprawdź również drzwi wejściowe i furtkę. Pies, który dopiero trafił do nowego domu, może próbować uciec przez miejsce, którego wcześniej nawet nie brałeś pod uwagę.

To właśnie dlatego pierwsze dni nie są najlepszym momentem na swobodne spacery bez smyczy, nawet jeśli pies wygląda na spokojnego.

Pierwsza podróż ze schroniska do domu

Dla wielu psów będzie to pierwsza podróż samochodem z nowym opiekunem. Przygotuj ją wcześniej.

Dla mniejszego psa sprawdzi się odpowiednio zabezpieczony transporter. W przypadku większego psa wybierz bezpieczny sposób przewożenia dopasowany do samochodu i wielkości zwierzęcia.

Na drogę zabierz:

• szelki i smycz,
• adresówkę,
• transporter albo odpowiedni system zabezpieczenia w samochodzie,
• wodę,
• składaną miskę,
• woreczki,
• ręczniki papierowe.

Nie przypinaj psa do obroży w sposób, który podczas nagłego hamowania może obciążyć szyję. System zabezpieczenia powinien być przeznaczony do przewożenia psa i połączony z odpowiednio dopasowanymi szelkami.

Jeśli chcesz dokładnie przygotować się do tej części wyprawy, przeczytaj „Jak przygotować psa do podróży samochodem?”.

Zabawki dla psa po adopcji: mniej znaczy więcej

Jest masa gadżetów, które kuszą zakupem do tego w głowie myśl, żeby sprawić radość adopciakowi nową zabawką. Piłki, szarpaki, pluszaki, maty węchowe, zabawki na jedzenie, gumowe gryzaki... Możesz wyjść z pełnym koszykiem, jeśli oczywiście masz na to ochotę. Na sam początek wystarczy kilka solidnych zabawek.

Na tej liście na pewno powinien znaleźć się gryzak dopasowany do wielkości psa. Żucie i gryzienie pomaga psu w regulacji pobudzenia i radzeniu sobie ze stresem. Poza tym przyda się szarpak - wspólna zabawa pomoże w zbudowaniu więzi. Do tego przyda się jeszcze jedna lub dwie bezpieczne zabawki do samodzielnego zajęcia, może to być jajko na przysmaki i mata węchowa, która również pomoże w samoregulacji. Do tego przydadzą się jeszcze smakołyki, pamiętaj że musisz je uwzględnić w dziennym zapotrzebowaniu pokarmowym.

W przypadku psa z adopcji szczególnie przydatne mogą być zabawki, które pozwalają spokojnie węszyć i szukać jedzenia. Nie musisz jednak organizować mu od razu całego programu aktywizacji. Pierwsze dni często są momentem odpoczynku i oswajania się z nowym otoczeniem.

Więcej o wyborze zabawek przeczytasz w artykule „Rodzaje zabawek dla psów - kompleksowy przegląd typów”.

Przysmaki

Smaczki są bardzo przydatne podczas budowania relacji. Możesz dzięki nim nagradzać psa za spokojne zachowanie, kontakt z Tobą czy wejście na swoje legowisko.

Nie próbuj jednak „przekupić” psa na siłę.

Jeśli odwraca głowę, odsuwa się albo nie chce jeść, uszanuj to. Stres potrafi mocno obniżyć zainteresowanie jedzeniem. W pierwszych dniach ważniejszy od treningu sztuczek jest spokój.

Przysmaki dobierz do wielkości psa i traktuj jako część dziennego żywienia.

Jeśli chcesz dobrać je świadomie, sprawdź „Jakie przysmaki wybierać dla psa?”.

Pielęgnacja: podstawy na start

W podstawowej wyprawce przyda Ci się:

• delikatny szampon przeznaczony dla psów,
• ręcznik,
• kleszczołapki albo pęseta.

Ze szczotką lub grzebieniem zaczekaj, nie planuj psiego spa w pierwszych dniach. Daj mu się przyzwyczaić do nowego miejsca i siebie, na zabiegi pielęgnacyjne przyjdzie jeszcze czas.

Jeśli pies wrócił ze schroniska brudny, sytuacja oczywiście wygląda inaczej. Jeżeli jednak nie ma takiej potrzeby, daj mu najpierw odpocząć.

Informacje o odrobaczaniu i zabezpieczeniu przeciw pasożytom uzyskaj w schronisku. Zapytaj o datę ostatniego podania preparatu i jego nazwę. Nie podawaj kolejnego środka na własną rękę tylko dlatego, że nie masz pewności, kiedy poprzedni został zastosowany.

Dokumenty i zdrowie psa

Ta część wyprawki nie mieści się w torbie, ale jest równie ważna jak smycz.

Odbierając psa, poproś o dokumentację, którą schronisko może Ci przekazać. Zachowaj informacje dotyczące:

• szczepień,
• odrobaczania,
• ochrony przeciw pasożytom zewnętrznym,
• leczenia,
• przyjmowanych leków,
• przebytych zabiegów,
• wyników badań,
• mikroczipa,
• zaleceń dotyczących dalszej opieki.

Umów też pierwszą wizytę u lekarza weterynarii. Nie musisz traktować jej jak wielkiej operacji organizacyjnej. Chodzi o to, żeby lekarz poznał psa, przejrzał dokumentację i ocenił jego stan zdrowia.

Jeśli pies przyjmuje leki, nie zmieniaj dawkowania bez konsultacji z lekarzem.

Co kupić, jeśli adoptujesz psa lękliwego?

Tutaj wyprawka dla psa z adopcji może wymagać dodatkowego zabezpieczenia.

Pies, który w schronisku zachowywał się spokojnie, po adopcji może nagle próbować uciekać. Nowe miejsce, nowe zapachy i nowe dźwięki potrafią uruchomić reakcję, której wcześniej nie widziałeś.

Jeżeli schronisko mówi Ci, że pies jest lękliwy albo ma tendencję do wyswobadzania się z szelek, potraktuj tę informację poważnie.

Przygotuj:

• dobrze dopasowane szelki antyucieczkowe, jeśli są potrzebne,
• obrożę z adresówką,
• smycz,
• dodatkowe zabezpieczenie podczas pierwszych spacerów, np.: w postaci dodatkowej smyczy.
• zamykane drzwi i bramki w domu.

W przypadku psa, który łatwo wyswobadza się ze sprzętu, nie testuj jego możliwości na ruchliwej ulicy. Pierwsze spacery mają być przede wszystkim bezpieczne.

Czy kupować klatkę kennelową?

Nie każdemu psu będzie potrzebna.

Klatka może być dla części psów bezpiecznym miejscem odpoczynku, ale sama w sobie nie rozwiązuje problemu lęku czy stresu. Jeśli zdecydujesz się ją kupić, wprowadź ją spokojnie i nie wykorzystuj jako kary.

Jeżeli pies w schronisku korzystał z klatki i dobrze ją znosi, sytuacja wygląda inaczej. Zapytaj opiekuna, jakie doświadczenia ma z nią Twój przyszły pies.

Nie kupuj jej tylko dlatego, że jest popularna wśród opiekunów psów.

Czego nie kupować przed adopcją?

Na początku odpuść sobie:

• ogromny zapas karmy, jeśli nie znasz jeszcze tolerancji psa na konkretne jedzenie,
• drogie ubranka, jeśli nie ma ku temu konkretnej potrzeby,
• kilkanaście zabawek,
• skomplikowane gadżety treningowe,
• kosmetyki, których pies prawdopodobnie nie będzie potrzebował,
• legowisko za kilkaset złotych, jeśli nie znasz jego preferencji,
• automatyczną smycz jako jedyną smycz na pierwsze spacery,
• akcesoria kupowane wyłącznie dlatego, że dobrze wyglądają na zdjęciach.

Najpierw poznaj psa. Potem kupuj.

To podejście oszczędza pieniądze i, co ważniejsze, pozwala dopasować rzeczy do konkretnego zwierzaka.

Pierwsze dni po adopcji: wyprawka to dopiero początek

Możesz mieć idealne szelki, najlepsze legowisko i najdroższą karmę w sklepie. A potem pies po wejściu do domu położy się pod stołem i przez kilka godzin nie będzie chciał z niego wyjść.

I w porządku.

Nie próbuj od razu przedstawiać go wszystkim znajomym. Nie rób wielkiego powitania. Nie zabieraj go pierwszego dnia na spacer po centrum miasta, do psiego parku i do pięciu sklepów zoologicznych.

Daj mu przestrzeń.

Pierwsze dni możesz oprzeć na prostym rytmie: jedzenie, woda, spokojny spacer, odpoczynek, sen. Bez presji.

Pies musi nauczyć się, że ten dom jest jego domem. Ty też potrzebujesz czasu, żeby nauczyć się jego sygnałów.

To właśnie dlatego dobra wyprawka dla psa ze schroniska nie kończy się na produktach. Obejmuje też przygotowanie domu, plan pierwszych dni i gotowość na to, że relacja będzie budowała się stopniowo.

Checklista: wyprawka dla psa ze schroniska

Przed dniem adopcji sprawdź, czy masz:

• szelki dopasowane do psa,
• obrożę, jeśli jest potrzebna,
• klasyczną smycz,
• adresówkę z numerem telefonu,
• woreczki na odchody,
• dwie miski,
• karmę używaną dotychczas przez psa,
• miski,
• legowisko,
• pamiętaj o zabraniu koca lub znajomy przedmiot ze schroniska oraz dokumentów psa, ustal to wcześniej z opiekunami schroniska,
• gryzak i kilka bezpiecznych zabawek,
• niewielki zapas przysmaków,
• szczotkę dopasowaną do sierści,
• ręcznik,
• kleszczołapki lub pęsetę,
• delikatny szampon dla psa,
• transporter lub pas+szelki do przewiezienia psa,
• zapisany numer telefonu do lekarza weterynarii,
• zabezpieczone mieszkanie.

Ile kosztuje wyprawka dla psa z adopcji?

Nie ma jednej kwoty, która pasuje do każdego psa.

Koszt zależy między innymi od wielkości psa, rodzaju szelek, sposobu transportu, jakości legowiska oraz tego, ile rzeczy już masz w domu.

Możesz zacząć bardzo skromnie. Pies nie potrzebuje designerskiego wyposażenia, żeby poczuć się dobrze. Potrzebuje bezpiecznego miejsca, jedzenia, wody, możliwości odpoczynku i opiekuna, który nie będzie od niego oczekiwał wszystkiego pierwszego dnia.

Jeśli budżet jest ograniczony, wydaj pieniądze w pierwszej kolejności na bezpieczeństwo i rzeczy potrzebne każdego dnia. Dekoracyjne dodatki mogą poczekać.

Podsumowanie

Dobra wyprawka dla psa z adopcji nie musi być ogromna. Powinna za to odpowiadać na realne potrzeby konkretnego psa.

Przed adopcją przygotuj bezpieczny transport, dobrze dopasowane akcesoria spacerowe, adresówkę, karmę, miski, spokojne miejsce do odpoczynku i podstawowe rzeczy do pielęgnacji. Zadbaj też o dokumentację medyczną i przygotuj mieszkanie tak, żeby przestraszony pies nie mógł łatwo uciec ani zrobić sobie krzywdy.

A później zwolnij.

Pierwsze dni potraktuj jako czas poznawania się, a nie egzamin z psiego rodzicielstwa. Twój nowy pies nie musi od razu umieć wszystkiego, kochać wszystkich i przesypiać nocy w swoim legowisku. Ty też nie musisz od razu wiedzieć, jaka zabawka jest jego ulubioną.

Dajcie sobie trochę czasu. Reszta przyjdzie po drodze.

FAQ

Czy pies ze schroniska potrzebuje specjalnej wyprawki?

Nie ma jednej specjalnej i uniwersalnej listy produktów dla każdego psa ze schroniska. Różnica polega przede wszystkim na tym, że przed adopcją warto dokładnie sprawdzić potrzeby konkretnego psa, jego zachowanie, sposób zabezpieczenia i dotychczasową karmę.

Co kupić psu ze schroniska na pierwszy dzień?

Na pierwszy dzień przygotuj przede wszystkim szelki lub inne bezpieczne zabezpieczenie, smycz, adresówkę, karmę używaną dotychczas przez psa, miski, wodę, legowisko, koc, kilka przysmaków oraz bezpieczny sposób transportu.

Czy przed adopcją kupić nowe szelki?

Możesz, ale najpierw zapytaj schronisko o dokładne wymiary psa i rodzaj sprzętu, którego używa. Jeśli pies ma tendencję do uciekania, dopytaj również o dodatkowe zabezpieczenie. W przypadku niepewnego rozmiaru lepiej nie zamawiać na ślepo szelek personalizowanych.

Czy od razu zmienić karmę psa po adopcji?

Nie. Jeśli pies dobrze toleruje karmę podawaną w schronisku, na początku trzymaj się jej. Nagła zmiana jedzenia dokłada kolejną zmianę do i tak dużej liczby nowych bodźców. Jeśli później chcesz zmienić karmę, wprowadzaj ją stopniowo.

Czy pies po adopcji powinien od razu poznać całe mieszkanie?

Nie musi. Możesz przygotować mu spokojną przestrzeń, do której będzie mógł się wycofać. Pozwól mu samemu poznawać mieszkanie w swoim tempie.

Czy trzeba kupić psu klatkę kennelową?

Nie. Klatka nie jest obowiązkowym elementem wyprawki. Może sprawdzić się jako bezpieczna przestrzeń dla konkretnego psa, szczególnie jeśli zwierzę jest już do niej przyzwyczajone, ale jej zakup nie jest konieczny.

Jak zabezpieczyć psa przed ucieczką po adopcji?

Zacznij od dobrze dopasowanych szelek, smyczy i adresówki. Jeśli pies ma historię ucieczek, skorzystaj z dodatkowego zabezpieczenia i przez pierwsze dni zachowaj szczególną ostrożność przy drzwiach, furtkach i podczas spacerów.

Czy pies po adopcji potrzebuje od razu wizyty u weterynarza?

Warto zaplanować pierwszą wizytę i zabrać ze sobą dokumentację otrzymaną ze schroniska. Lekarz może ocenić stan zdrowia psa i ustalić dalszy plan opieki, uwzględniając wykonane wcześniej szczepienia, leczenie i profilaktykę.

Czy trzeba kąpać psa od razu po adopcji?

Nie, jeśli nie ma takiej potrzeby. Dla wielu psów sama przeprowadzka jest wystarczająco dużą zmianą. Jeśli pies jest mocno zabrudzony albo istnieje konkretny powód do kąpieli, postępuj zgodnie z zaleceniami lekarza lub opiekuna.

Czy warto zabrać ze schroniska koc psa?

Tak, jeśli schronisko może go przekazać. Znajomy zapach może pomóc psu odnaleźć odrobinę znajomości w nowym miejscu. Nie jest to jednak rzecz niezbędna.

Bibliografia

• World Small Animal Veterinary Association (WSAVA), WSAVA Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats, wytyczne dotyczące szczepień psów i kotów,
• American Veterinary Medical Association (AVMA), Microchipping of Animals, materiały dotyczące identyfikacji zwierząt za pomocą mikroczipów,
• American Veterinary Medical Association (AVMA), Pet Travel, informacje dotyczące bezpiecznego transportu zwierząt domowych,
• RSPCA, Dog adoption, materiały dotyczące adopcji psów i przygotowania zwierzęcia do życia w nowym domu,
• Humane Society of the United States, materiały edukacyjne dotyczące adopcji zwierząt ze schronisk oraz opieki nad adoptowanymi psami.
• Wyniger, S. & Wurbel, H. (2025). Functional significance and welfare implications of chewing in dogs (Canis familiaris). Frontiers in Veterinary Science, 12.
• Boonhoh, W. et al. (2023). Effect of feeding toy and the presence of a dog owner during the feeding time on dog welfare. Veterinary World.
• Rooney, N. J., & Bradshaw, J. W. S. (2003). Links between play and dominance and attachment dimensions of dog-human relationships. Journal of Applied Animal Welfare Science, 6(2), 67–94.